Wskaźnik EP: jak czytać świadectwo energetyczne

Świadectwo energetyczne dostaje się zwykle w pośpiechu, przegląda przez trzy sekundy i wysyła dalej. Szkoda, bo to jeden z niewielu dokumentów o nieruchomości, który mówi coś konkretnego o przyszłych rachunkach. Wystarczy wiedzieć, na którą liczbę patrzeć.

Trzy wskaźniki, trzy różne pytania

W świadectwie znajdziesz trzy wartości opisane skrótami. Ludzie zwykle patrzą na pierwszą z brzegu i to jest źródło większości nieporozumień, bo każda odpowiada na inne pytanie.

Wszystkie trzy podaje się w kilowatogodzinach na metr kwadratowy rocznie, czyli kWh/(m²·rok). Jednostka jest ta sama, ale znaczenie zupełnie inne.

Dlaczego pompa ciepła wygrywa z węglem przy tym samym domu

To pytanie wraca najczęściej. Dwa identyczne domy, ta sama izolacja, ta sama powierzchnia, a wyniki EP różnią się dwukrotnie. Odpowiedź leży we współczynniku nakładu energii pierwotnej, który przypisuje się każdemu źródłu ciepła.

Energia elektryczna z sieci ma wysoki współczynnik, bo jej wytworzenie i przesył kosztują sporo energii pierwotnej. Ale pompa ciepła z każdej kilowatogodziny prądu robi trzy albo cztery kilowatogodziny ciepła, więc końcowy rachunek wypada dla niej korzystnie. Biomasa ma bardzo niski współczynnik, bo traktuje się ją jako odnawialną.

Konsekwencja praktyczna jest taka, że wskaźnik EP mówi o budynku i jego instalacjach łącznie, a nie o samych ścianach. Dom świetnie ocieplony, ale ogrzewany starym kotłem, wypadnie gorzej niż przeciętnie ocieplony dom z pompą ciepła.

Co realnie wpływa na wynik

• Źródło ciepła i jego sprawność. Największa pojedyncza dźwignia. Wymiana kotła potrafi zmienić wynik bardziej niż cokolwiek innego.
• Izolacja przegród. Ściany, dach, podłoga na gruncie. Tu decyduje grubość i rodzaj materiału.
• Okna. Liczba szyb, materiał ramy i powierzchnia przeszkleń względem powierzchni ścian.
• Wentylacja. Grawitacyjna traci ciepło bezpowrotnie, rekuperacja odzyskuje jego znaczną część.
• Ciepła woda. W dobrze ocieplonych budynkach jej przygotowanie potrafi odpowiadać za większą część wyniku niż samo ogrzewanie.
• Kształt i położenie lokalu. Mieszkanie na środkowym piętrze, otoczone z góry i z dołu innymi lokalami, traci mniej ciepła niż identyczne mieszkanie na parterze pod nieogrzewanym poddaszem.

Klasy energetyczne od A do G

Literowa skala, znana z etykiet na pralkach i lodówkach, jest dla większości ludzi czytelniejsza niż surowa liczba. W dokumentach spotyka się ją coraz częściej, a kierunek unijnej dyrektywy o charakterystyce energetycznej budynków jest taki, żeby ujednolicić ją w całej Europie.

Warto jednak pamiętać o dwóch rzeczach. Po pierwsze, wiążącą i jednoznaczną informacją w polskim świadectwie pozostaje wartość liczbowa wskaźników, a nie sama litera. Po drugie, szczegóły oznaczenia literowego oraz progi przypisane poszczególnym klasom są przedmiotem zmian legislacyjnych, więc przy porównywaniu dwóch dokumentów wystawionych w różnych latach bezpieczniej porównywać liczby niż litery.

Czy da się poprawić klasę

Tak, ale tylko przez realną zmianę w budynku. Świadectwo jest odzwierciedleniem stanu faktycznego, więc poprawa wyniku wymaga poprawy budynku. W kolejności od najskuteczniejszych działań:

1. Wymiana źródła ciepła na pompę ciepła albo podłączenie do sieci ciepłowniczej.
2. Ocieplenie ścian zewnętrznych i stropu pod nieogrzewanym poddaszem.
3. Wymiana okien na trzyszybowe.
4. Montaż rekuperacji.
5. Instalacja fotowoltaiczna, która obniża zapotrzebowanie na energię pierwotną.

Po każdej z tych zmian dotychczasowe świadectwo traci ważność i trzeba wystawić nowe. To dobra wiadomość, bo nowy dokument pokaże lepszy wynik i staje się argumentem sprzedażowym.